Stress test KNF: dlaczego bank policzy Ci mniejszą zdolność, niż myślisz?

Krótka odpowiedź: zgodnie z rekomendacją KNF bank ocenia, czy udźwigniesz ratę nie przy bieżącym oprocentowaniu, ale przy oprocentowaniu podwyższonym o bufor bezpieczeństwa (dla kredytów zmiennoprocentowych przyjmuje się bufor rzędu 2,5 punktu procentowego). To zabezpieczenie na wypadek wzrostu stóp — i główny powód, dla którego kwota z reklamy banku różni się od kwoty z decyzji.

Na liczbach z rynku (stan: 2026): WIBOR 3M ≈ 3,94%, średnia marża przy 20% wkładu własnego ≈ 1,85 p.p., czyli oprocentowanie bieżące ≈ 5,79%. Bank policzy jednak Twoją zdolność przy ok. 8,3% — i to ta wyższa stawka wyznacza maksymalną kwotę kredytu.

Załóżmy, że po odjęciu kosztów życia i zobowiązań możesz przeznaczać na ratę 4 000 zł miesięcznie przy kredycie na 30 lat. Przy oprocentowaniu 5,79% odpowiada to kapitałowi ok. 680 tys. zł. Przy stawce stress testu ok. 8,3% — już tylko ok. 545 tys. zł. Różnica: około 135 tys. zł „znika", zanim bank w ogóle spojrzy na resztę wniosku.

Dlatego w naszym kalkulatorze i w mailach z wyliczeniem pokazujemy jako główną liczbę zdolność po stress-teście — to realna kwota, na którą możesz planować zakup, a nie optymistyczny wariant, który rozsypie się na etapie decyzji.

Bank równolegle stosuje limit DStI ok. 50% (łączne raty vs dochód netto) oraz normy minimalnych wydatków gospodarstwa — ok. 1200 zł/mies. dla singla i ok. +700 zł za każdą kolejną osobę; jeśli deklarujesz mniej, bank i tak podstawi normę. Znaczenie ma też wkład własny: przy 10% wkładu marże są średnio o ok. 0,3–0,4 p.p. wyższe niż przy 20%, co przez stress test dodatkowo obniża policzalną kwotę.

Dobra wiadomość: stress test działa w obie strony. Nadpłata drobnych zobowiązań, zamknięcie nieużywanych limitów, dłuższy okres albo wyższy wkład — każda z tych dźwigni podnosi wynik przy stawce stresowej, czyli tam, gdzie naprawdę się liczy. Policz swój wariant w kalkulatorze (bez śladu w BIK), a doradca wskaże, która dźwignia da najwięcej w Twoim profilu.